ASRS ช่วยแก้ปัญหาคลังสินค้าขาดแคลนแรงงานได้จริงหรือไม่

ASRS ช่วยแก้ปัญหาคลังสินค้าขาดแคลนแรงงานได้จริงหรือไม่
19 ກຸມພາ 2026

ASRS ช่วยแก้ปัญหาคลังสินค้าขาดแคลนแรงงานได้จริงหรือไม่? (คำตอบแบบองค์กรต้องรู้ก่อนลงทุน)

ASRS สามารถช่วยแก้ปัญหาคลังสินค้าขาดแคลนแรงงานได้จริง เพราะลดจำนวนพนักงานที่ต้องใช้ในการจัดเก็บและเบิกสินค้า โดยระบบจะทำงานแทนคนในขั้นตอนการยก จัดเก็บ และนำสินค้าออกจากชั้นเก็บแบบอัตโนมัติ ทำให้ลดการพึ่งพาแรงงานที่หายาก ลดความผิดพลาดในการหยิบสินค้า เพิ่มความเร็วในการจัดการสต๊อก และทำงานได้ต่อเนื่องตลอด 24 ชั่วโมง อย่างไรก็ตาม ASRS จะคุ้มค่ามากที่สุดกับธุรกิจที่มีปริมาณสินค้าเยอะ ใช้พื้นที่สูง มีการเบิกจ่ายสินค้าต่อเนื่อง และต้องการความแม่นยำสูง เช่น โรงงานผลิต ศูนย์กระจายสินค้า และคลังสินค้าของธุรกิจ E-commerce

ปัญหา “แรงงานขาดแคลน” กลายเป็นเรื่องใหญ่ของธุรกิจคลังสินค้าและโรงงานในไทย โดยเฉพาะในพื้นที่อุตสาหกรรม เช่น สมุทรปราการ ชลบุรี ระยอง อยุธยา และปทุมธานี ที่มีการแข่งขันแย่งแรงงานสูงขึ้นทุกปี ส่งผลให้หลายองค์กรเริ่มมองหาเทคโนโลยีระบบอัตโนมัติอย่าง ASRS (Automated Storage and Retrieval System) เพื่อช่วยลดการพึ่งพาคน และเพิ่มประสิทธิภาพการจัดเก็บ

แต่คำถามสำคัญคือ…

ASRS สามารถแก้ปัญหาแรงงานขาดแคลนได้จริงหรือไม่?
หรือเป็นแค่ระบบที่ลงทุนสูงแต่ใช้งานจริงไม่คุ้ม?

บทความนี้จะอธิบายแบบเจาะลึกในมุมธุรกิจ เพื่อให้คุณตัดสินใจได้ถูกก่อนลงทุน


ASRS คืออะไร? ทำไมถึงถูกพูดถึงมากในวงการคลังสินค้า

ASRS (Automated Storage and Retrieval System) คือระบบจัดเก็บและเบิกสินค้าแบบอัตโนมัติ โดยใช้เครื่องจักรและซอฟต์แวร์ควบคุม เช่น

  • Stacker Crane (เครนจัดเก็บสินค้า)

  • Shuttle System (2-way / 4-way shuttle)

  • Conveyor (สายพานลำเลียง)

  • Lift (ลิฟท์ยกพาเลท/กล่อง)

  • WMS/WCS (ซอฟต์แวร์ควบคุมคลังสินค้า)

ระบบนี้จะช่วยให้การจัดเก็บสินค้าเป็นระบบและใช้พื้นที่แนวสูงได้เต็มประสิทธิภาพ โดยลดการเดิน ลดการยกของ และลดการพึ่งพาแรงงานคนในคลังสินค้า


ปัญหาขาดแคลนแรงงานในคลังสินค้า: ทำไมเป็นเรื่องใหญ่

ธุรกิจคลังสินค้าและโรงงานจำนวนมากเจอปัญหาเหล่านี้:

  • หาคนเข้าทำงานยาก โดยเฉพาะงานยกของ/งานเดินคลัง

  • พนักงานลาออกบ่อย (Turnover สูง)

  • ค่าแรงสูงขึ้นทุกปี

  • ทำ OT มากไม่ได้ (กฎหมาย/ต้นทุน)

  • พนักงานใหม่ใช้เวลาฝึกนาน

  • เกิด Human Error หยิบผิด ส่งผิด

และสิ่งที่เจ็บที่สุดคือ…

“งานยังต้องเดิน แต่คนไม่พอทำ”


ASRS ช่วยลดปัญหาแรงงานได้จริงหรือไม่? (คำตอบคือ “ได้” แต่ต้องเข้าใจเงื่อนไข)

คำตอบแบบตรงที่สุดคือ:
ASRS ช่วยลดการใช้แรงงานได้จริง
แต่ไม่ใช่ทุกคลังจะเหมาะกับ ASRS

เพราะ ASRS จะลดแรงงานใน “งานซ้ำๆ หนักๆ และต้องใช้เวลา” ได้มาก เช่น

  • ขนพาเลทขึ้นชั้น

  • จัดเก็บสินค้าในตำแหน่งสูง

  • เบิกสินค้าแบบ FIFO/FEFO

  • ค้นหาสินค้าตามล็อต

  • เคลื่อนย้ายสินค้าไปยังจุดโหลด


ASRS ลดจำนวนพนักงานได้มากแค่ไหน?

โดยทั่วไป ASRS สามารถลดแรงงานในคลังได้ประมาณ

  • ลดคนขับโฟล์คลิฟท์

  • ลดพนักงานจัดเก็บ (Put-away)

  • ลดพนักงานหยิบสินค้า (Picking)

  • ลดคนเดินคลังและตรวจสต๊อก

ในคลังที่มีระบบ ASRS เต็มรูปแบบ
แรงงานที่เคยต้องใช้ 20-30 คน อาจเหลือเพียง 5-10 คน (ขึ้นอยู่กับขนาดคลังและกระบวนการ)

📌 แต่ไม่ได้แปลว่า “ไม่ต้องใช้คนเลย”
เพราะยังต้องมีคนในงานต่อไปนี้:

  • QC

  • Packing

  • Loading/Unloading

  • Maintenance

  • Supervisor


5 เหตุผลที่ ASRS ช่วยแก้ปัญหาแรงงานได้จริง

1) ลดงานที่ต้องใช้คนเดินและยกของหนัก

งานเดินคลังเป็นต้นเหตุหลักของความเหนื่อยและลาออก
ASRS ช่วยเปลี่ยนจาก “คนเดินหาสินค้า” เป็น “สินค้าวิ่งมาหาคน”


2) ลดการพึ่งพาพนักงานโฟล์คลิฟท์

ตำแหน่งโฟล์คลิฟท์เป็นตำแหน่งที่หาคนยาก และค่าแรงสูง
ASRS ลดจำนวนโฟล์คลิฟท์ที่ต้องใช้ และลดอุบัติเหตุจากการขับรถในคลัง


3) ทำงานได้ 24 ชั่วโมง ไม่ต้องพึ่ง OT

ASRS ทำงานต่อเนื่องได้ทั้งกลางวัน/กลางคืน
ช่วยให้คลังสามารถรองรับยอดสั่งซื้อเพิ่มขึ้นโดยไม่ต้องเพิ่มคน


4) ลดความผิดพลาดจากคน (Human Error)

ระบบจะจัดเก็บและเบิกสินค้าแบบแม่นยำตามข้อมูลจริง
ลดปัญหา:

  • หยิบผิด SKU

  • หยิบผิดล็อต

  • ส่งผิดออเดอร์

  • สต๊อกไม่ตรง


5) ช่วยจัดการคลังให้เป็นระบบ (Standardization)

ปัญหาของคลังหลายแห่งคือ “ทำงานตามความเคยชินของคน”
พอคนลาออก ระบบก็พัง

ASRS ทำให้คลังทำงานตามมาตรฐานเดียวกันทุกวัน
ไม่ขึ้นกับคนเก่งคนเดียว


แล้ว ASRS มีข้อจำกัดอะไร? (สิ่งที่องค์กรต้องรู้)

ASRS ไม่ใช่คำตอบสำหรับทุกธุรกิจ เพราะมีข้อจำกัด เช่น

1) ต้องลงทุนสูง

ASRS เป็นระบบที่มีทั้งเครื่องจักร + ซอฟต์แวร์ + โครงสร้างคลัง
จึงต้องประเมิน ROI ให้ชัด

2) ต้องมีการวางแผน Layout และกระบวนการใหม่

องค์กรที่ทำงานแบบ Manual มานาน ต้องปรับ Flow ใหม่ เช่น

  • Receiving

  • Put-away

  • Picking

  • Packing

  • Shipping

3) ต้องมีทีมดูแลระบบ (Maintenance)

ASRS เป็นระบบเครื่องจักร ถ้าไม่มีทีมดูแล
ระบบอาจหยุดและกระทบการส่งสินค้า


ASRS เหมาะกับธุรกิจแบบไหนที่สุด?

ถ้าคุณมีลักษณะนี้ ASRS จะคุ้มมาก:

✅ คลังมีพื้นที่จำกัด แต่ต้องการเพิ่มความจุ
✅ สินค้าเป็นพาเลท/กล่องจำนวนมาก
✅ มีการเบิกจ่ายสินค้าเข้าออกตลอดวัน
✅ ต้องการความแม่นยำสูง (FIFO/FEFO/Lot tracking)
✅ ค่าแรงสูง หาคนยาก
✅ ต้องการลดอุบัติเหตุในคลัง

ตัวอย่างธุรกิจที่เหมาะ:

  • โรงงานผลิตอาหารและเครื่องดื่ม

  • อุตสาหกรรมยานยนต์

  • คลังสินค้า E-commerce

  • ศูนย์กระจายสินค้า (Distribution Center)

  • อุตสาหกรรมยา/เวชภัณฑ์


ASRS คุ้มค่าจริงไหม? ต้องดูอะไรเป็นหลัก

องค์กรส่วนใหญ่ควรประเมินจาก 4 ปัจจัยนี้

1) ROI และระยะคืนทุน

โดยทั่วไป ASRS คืนทุนได้ในช่วงประมาณ 3-7 ปี
ขึ้นอยู่กับต้นทุนแรงงาน พื้นที่ และปริมาณงาน

2) ต้นทุนที่ลดได้

  • ค่าแรง

  • ค่า OT

  • ค่าเสียหายจากสินค้าพัง

  • ค่าใช้จ่ายจากหยิบผิด/ส่งผิด

3) ความสามารถในการขยายในอนาคต

ASRS ที่ดีควรสามารถเพิ่ม

  • Shuttle

  • ช่องเก็บ

  • Conveyor

  • Workstation

ได้โดยไม่ต้องรื้อทั้งระบบ

4) ความเสี่ยงเรื่องระบบหยุด

ต้องมีแผนสำรอง เช่น Manual mode หรือ buffer zone


สรุป: ASRS แก้ปัญหาแรงงานขาดแคลนได้จริงไหม?

คำตอบคือ
ASRS ช่วยแก้ปัญหาแรงงานขาดแคลนได้จริง
เพราะลดการใช้แรงงานในงานหนัก งานซ้ำ และงานเดินคลังได้อย่างชัดเจน

แต่ต้องเลือกให้เหมาะกับธุรกิจ
และต้องมีการวางระบบร่วมกับ WMS/WCS เพื่อให้ทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ

ถ้าออกแบบถูกต้อง ASRS ไม่ได้แค่ “ลดคน”
แต่ยังช่วยเพิ่มความเร็ว ลดความผิดพลาด และเพิ่มความปลอดภัยในคลังได้ด้วย


FAQ

Q1: ASRS คืออะไร และทำงานอย่างไร?

ASRS คือระบบจัดเก็บและเบิกสินค้าอัตโนมัติ โดยใช้เครื่องจักร เช่น Stacker Crane หรือ Shuttle ร่วมกับซอฟต์แวร์ควบคุม เพื่อจัดเก็บสินค้าในตำแหน่งที่กำหนดและนำสินค้าออกมาเมื่อมีการเบิก ช่วยลดการใช้แรงงานคนและเพิ่มความแม่นยำในการจัดการคลัง


Q2: ASRS ช่วยลดจำนวนพนักงานคลังสินค้าได้จริงไหม?

ช่วยได้จริง โดยเฉพาะตำแหน่งที่เกี่ยวข้องกับการจัดเก็บ การเบิกสินค้า และการขับโฟล์คลิฟท์ ระบบสามารถลดการใช้แรงงานได้มาก และทำให้คลังทำงานได้ต่อเนื่องโดยไม่ต้องพึ่ง OT


Q3: ASRS เหมาะกับคลังสินค้าแบบไหน?

ASRS เหมาะกับคลังที่มีปริมาณสินค้าเยอะ ต้องการใช้พื้นที่แนวสูง มีการเบิกจ่ายสินค้าต่อเนื่อง และต้องการลดความผิดพลาด เช่น ศูนย์กระจายสินค้า โรงงานผลิต และคลัง E-commerce


Q4: ติดตั้ง ASRS ในไทยคุ้มไหม?

คุ้มสำหรับธุรกิจที่มีต้นทุนแรงงานสูง พื้นที่คลังจำกัด และต้องการเพิ่มความเร็วในการจัดการสต๊อก โดย ROI มักอยู่ที่ประมาณ 3-7 ปี ขึ้นอยู่กับขนาดคลังและปริมาณงาน


Q5: ASRS ลดความผิดพลาดในการหยิบสินค้าได้อย่างไร?

ASRS ใช้ระบบควบคุมตำแหน่งสินค้าและการเบิกจ่ายแบบอัตโนมัติ ทำให้ลด Human Error เช่น หยิบผิด SKU ผิดล็อต หรือส่งผิดออเดอร์ และทำให้สต๊อกตรงตามระบบมากขึ้น


Q6: ระบบ ASRS ต้องใช้คนดูแลไหม?

ยังต้องใช้คนดูแล เช่น ทีมซ่อมบำรุง (Maintenance) และ Supervisor รวมถึงคนในงาน QC, Packing และ Loading แต่จะลดจำนวนคนในงานยกและจัดเก็บได้มาก


Q7: ถ้าระบบ ASRS หยุดทำงาน จะกระทบคลังมากไหม?

อาจกระทบได้ หากไม่มีแผนสำรอง ดังนั้นควรออกแบบระบบให้มี Buffer Zone หรือ Manual mode เพื่อให้คลังยังทำงานต่อได้บางส่วน และควรมีทีม Maintenance พร้อมดูแล


Q8: ASRS กับ WMS ต่างกันอย่างไร?

ASRS คือระบบเครื่องจักรที่ทำหน้าที่จัดเก็บและเบิกสินค้า ส่วน WMS คือซอฟต์แวร์บริหารคลังที่จัดการข้อมูล เช่น ตำแหน่งสินค้า FIFO/FEFO และคำสั่งเบิกจ่าย ทั้งสองระบบควรทำงานร่วมกันเพื่อประสิทธิภาพสูงสุด

#ASRS #ระบบASRS #คลังสินค้าอัตโนมัติ #WarehouseAutomation #ระบบจัดเก็บอัตโนมัติ #AutomatedWarehouse #StackerCrane #ShuttleSystem #4WayShuttle #2WayShuttle #WMS #โรงงานอุตสาหกรรม #คลังสินค้า #โลจิสติกส์ #ลดแรงงาน #เพิ่มประสิทธิภาพ #ระบบอัตโนมัติ #WarehouseManagement #HachikoSafety

ชั้นวางอุตสาหกรรม

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยตอนเลือกชั้นวางอุตสาหกรรม และวิธีเลี่ยงให้ปลอดภัยคุ้มค่า

อ่านต่อ
Cobot คุ้มค่าหรือไม่ เมื่อเทียบ “ต้นทุน” กับ “ผลลัพธ์ที่ได้รับ”?

Cobot คุ้มค่าหรือไม่ เมื่อเทียบ “ต้นทุน” กับ “ผลลัพธ์ที่ได้รับ”?

อ่านต่อ
ASRS

ASRS ช่วยแก้ปัญหาคลังสินค้าขาดแคลนแรงงานได้จริงหรือไม่

อ่านต่อ
รองเท้าเซฟตี้

รองเท้าเซฟตี้สำหรับงานช่าง/โรงงาน/คลังสินค้า เลือกคุณสมบัติอะไร

อ่านต่อ
รองเท้าเซฟตี้

เลือกไซซ์รองเท้าเซฟตี้อย่างไรให้พอดี ไม่กัด ไม่หลวม ใส่สบายทั้งวัน

อ่านต่อ
Rack

Rack ราคาแตกต่างกันเพราะอะไร? ปัจจัยที่ทำให้คุ้ม/ไม่คุ้ม ก่อนตัดสินใจซื้อ

อ่านต่อ
หน้ากากกันสารเคมีมีกี่ประเภท? และแต่ละแบบต่างกันยังไง

หน้ากากกันสารเคมีมีกี่ประเภท? และแต่ละแบบต่างกันยังไง

อ่านต่อ
ASRS

ASRS กับความปลอดภัยในคลังสินค้า ลดอุบัติเหตุและความเสียหายได้อย่างไร

อ่านต่อ