ASRS ช่วยแก้ปัญหาคลังสินค้าขาดแคลนแรงงานได้จริงหรือไม่? (คำตอบแบบองค์กรต้องรู้ก่อนลงทุน)
ASRS สามารถช่วยแก้ปัญหาคลังสินค้าขาดแคลนแรงงานได้จริง เพราะลดจำนวนพนักงานที่ต้องใช้ในการจัดเก็บและเบิกสินค้า โดยระบบจะทำงานแทนคนในขั้นตอนการยก จัดเก็บ และนำสินค้าออกจากชั้นเก็บแบบอัตโนมัติ ทำให้ลดการพึ่งพาแรงงานที่หายาก ลดความผิดพลาดในการหยิบสินค้า เพิ่มความเร็วในการจัดการสต๊อก และทำงานได้ต่อเนื่องตลอด 24 ชั่วโมง อย่างไรก็ตาม ASRS จะคุ้มค่ามากที่สุดกับธุรกิจที่มีปริมาณสินค้าเยอะ ใช้พื้นที่สูง มีการเบิกจ่ายสินค้าต่อเนื่อง และต้องการความแม่นยำสูง เช่น โรงงานผลิต ศูนย์กระจายสินค้า และคลังสินค้าของธุรกิจ E-commerce

ปัญหา “แรงงานขาดแคลน” กลายเป็นเรื่องใหญ่ของธุรกิจคลังสินค้าและโรงงานในไทย โดยเฉพาะในพื้นที่อุตสาหกรรม เช่น สมุทรปราการ ชลบุรี ระยอง อยุธยา และปทุมธานี ที่มีการแข่งขันแย่งแรงงานสูงขึ้นทุกปี ส่งผลให้หลายองค์กรเริ่มมองหาเทคโนโลยีระบบอัตโนมัติอย่าง ASRS (Automated Storage and Retrieval System) เพื่อช่วยลดการพึ่งพาคน และเพิ่มประสิทธิภาพการจัดเก็บ
แต่คำถามสำคัญคือ…
ASRS สามารถแก้ปัญหาแรงงานขาดแคลนได้จริงหรือไม่?
หรือเป็นแค่ระบบที่ลงทุนสูงแต่ใช้งานจริงไม่คุ้ม?
บทความนี้จะอธิบายแบบเจาะลึกในมุมธุรกิจ เพื่อให้คุณตัดสินใจได้ถูกก่อนลงทุน
ASRS คืออะไร? ทำไมถึงถูกพูดถึงมากในวงการคลังสินค้า
ASRS (Automated Storage and Retrieval System) คือระบบจัดเก็บและเบิกสินค้าแบบอัตโนมัติ โดยใช้เครื่องจักรและซอฟต์แวร์ควบคุม เช่น
-
Stacker Crane (เครนจัดเก็บสินค้า)
-
Shuttle System (2-way / 4-way shuttle)
-
Conveyor (สายพานลำเลียง)
-
Lift (ลิฟท์ยกพาเลท/กล่อง)
-
WMS/WCS (ซอฟต์แวร์ควบคุมคลังสินค้า)
ระบบนี้จะช่วยให้การจัดเก็บสินค้าเป็นระบบและใช้พื้นที่แนวสูงได้เต็มประสิทธิภาพ โดยลดการเดิน ลดการยกของ และลดการพึ่งพาแรงงานคนในคลังสินค้า
ปัญหาขาดแคลนแรงงานในคลังสินค้า: ทำไมเป็นเรื่องใหญ่
ธุรกิจคลังสินค้าและโรงงานจำนวนมากเจอปัญหาเหล่านี้:
-
หาคนเข้าทำงานยาก โดยเฉพาะงานยกของ/งานเดินคลัง
-
พนักงานลาออกบ่อย (Turnover สูง)
-
ค่าแรงสูงขึ้นทุกปี
-
ทำ OT มากไม่ได้ (กฎหมาย/ต้นทุน)
-
พนักงานใหม่ใช้เวลาฝึกนาน
-
เกิด Human Error หยิบผิด ส่งผิด
และสิ่งที่เจ็บที่สุดคือ…
“งานยังต้องเดิน แต่คนไม่พอทำ”
ASRS ช่วยลดปัญหาแรงงานได้จริงหรือไม่? (คำตอบคือ “ได้” แต่ต้องเข้าใจเงื่อนไข)
คำตอบแบบตรงที่สุดคือ:
✅ ASRS ช่วยลดการใช้แรงงานได้จริง
แต่ไม่ใช่ทุกคลังจะเหมาะกับ ASRS
เพราะ ASRS จะลดแรงงานใน “งานซ้ำๆ หนักๆ และต้องใช้เวลา” ได้มาก เช่น
-
ขนพาเลทขึ้นชั้น
-
จัดเก็บสินค้าในตำแหน่งสูง
-
เบิกสินค้าแบบ FIFO/FEFO
-
ค้นหาสินค้าตามล็อต
-
เคลื่อนย้ายสินค้าไปยังจุดโหลด
ASRS ลดจำนวนพนักงานได้มากแค่ไหน?
โดยทั่วไป ASRS สามารถลดแรงงานในคลังได้ประมาณ
-
ลดคนขับโฟล์คลิฟท์
-
ลดพนักงานจัดเก็บ (Put-away)
-
ลดพนักงานหยิบสินค้า (Picking)
-
ลดคนเดินคลังและตรวจสต๊อก
ในคลังที่มีระบบ ASRS เต็มรูปแบบ
แรงงานที่เคยต้องใช้ 20-30 คน อาจเหลือเพียง 5-10 คน (ขึ้นอยู่กับขนาดคลังและกระบวนการ)
📌 แต่ไม่ได้แปลว่า “ไม่ต้องใช้คนเลย”
เพราะยังต้องมีคนในงานต่อไปนี้:
-
QC
-
Packing
-
Loading/Unloading
-
Maintenance
-
Supervisor
5 เหตุผลที่ ASRS ช่วยแก้ปัญหาแรงงานได้จริง
1) ลดงานที่ต้องใช้คนเดินและยกของหนัก
งานเดินคลังเป็นต้นเหตุหลักของความเหนื่อยและลาออก
ASRS ช่วยเปลี่ยนจาก “คนเดินหาสินค้า” เป็น “สินค้าวิ่งมาหาคน”
2) ลดการพึ่งพาพนักงานโฟล์คลิฟท์
ตำแหน่งโฟล์คลิฟท์เป็นตำแหน่งที่หาคนยาก และค่าแรงสูง
ASRS ลดจำนวนโฟล์คลิฟท์ที่ต้องใช้ และลดอุบัติเหตุจากการขับรถในคลัง
3) ทำงานได้ 24 ชั่วโมง ไม่ต้องพึ่ง OT
ASRS ทำงานต่อเนื่องได้ทั้งกลางวัน/กลางคืน
ช่วยให้คลังสามารถรองรับยอดสั่งซื้อเพิ่มขึ้นโดยไม่ต้องเพิ่มคน
4) ลดความผิดพลาดจากคน (Human Error)
ระบบจะจัดเก็บและเบิกสินค้าแบบแม่นยำตามข้อมูลจริง
ลดปัญหา:
-
หยิบผิด SKU
-
หยิบผิดล็อต
-
ส่งผิดออเดอร์
-
สต๊อกไม่ตรง
5) ช่วยจัดการคลังให้เป็นระบบ (Standardization)
ปัญหาของคลังหลายแห่งคือ “ทำงานตามความเคยชินของคน”
พอคนลาออก ระบบก็พัง
ASRS ทำให้คลังทำงานตามมาตรฐานเดียวกันทุกวัน
ไม่ขึ้นกับคนเก่งคนเดียว
แล้ว ASRS มีข้อจำกัดอะไร? (สิ่งที่องค์กรต้องรู้)
ASRS ไม่ใช่คำตอบสำหรับทุกธุรกิจ เพราะมีข้อจำกัด เช่น
1) ต้องลงทุนสูง
ASRS เป็นระบบที่มีทั้งเครื่องจักร + ซอฟต์แวร์ + โครงสร้างคลัง
จึงต้องประเมิน ROI ให้ชัด
2) ต้องมีการวางแผน Layout และกระบวนการใหม่
องค์กรที่ทำงานแบบ Manual มานาน ต้องปรับ Flow ใหม่ เช่น
-
Receiving
-
Put-away
-
Picking
-
Packing
-
Shipping
3) ต้องมีทีมดูแลระบบ (Maintenance)
ASRS เป็นระบบเครื่องจักร ถ้าไม่มีทีมดูแล
ระบบอาจหยุดและกระทบการส่งสินค้า
ASRS เหมาะกับธุรกิจแบบไหนที่สุด?
ถ้าคุณมีลักษณะนี้ ASRS จะคุ้มมาก:
✅ คลังมีพื้นที่จำกัด แต่ต้องการเพิ่มความจุ
✅ สินค้าเป็นพาเลท/กล่องจำนวนมาก
✅ มีการเบิกจ่ายสินค้าเข้าออกตลอดวัน
✅ ต้องการความแม่นยำสูง (FIFO/FEFO/Lot tracking)
✅ ค่าแรงสูง หาคนยาก
✅ ต้องการลดอุบัติเหตุในคลัง
ตัวอย่างธุรกิจที่เหมาะ:
-
โรงงานผลิตอาหารและเครื่องดื่ม
-
อุตสาหกรรมยานยนต์
-
คลังสินค้า E-commerce
-
ศูนย์กระจายสินค้า (Distribution Center)
-
อุตสาหกรรมยา/เวชภัณฑ์
ASRS คุ้มค่าจริงไหม? ต้องดูอะไรเป็นหลัก
องค์กรส่วนใหญ่ควรประเมินจาก 4 ปัจจัยนี้
1) ROI และระยะคืนทุน
โดยทั่วไป ASRS คืนทุนได้ในช่วงประมาณ 3-7 ปี
ขึ้นอยู่กับต้นทุนแรงงาน พื้นที่ และปริมาณงาน
2) ต้นทุนที่ลดได้
-
ค่าแรง
-
ค่า OT
-
ค่าเสียหายจากสินค้าพัง
-
ค่าใช้จ่ายจากหยิบผิด/ส่งผิด
3) ความสามารถในการขยายในอนาคต
ASRS ที่ดีควรสามารถเพิ่ม
-
Shuttle
-
ช่องเก็บ
-
Conveyor
-
Workstation
ได้โดยไม่ต้องรื้อทั้งระบบ
4) ความเสี่ยงเรื่องระบบหยุด
ต้องมีแผนสำรอง เช่น Manual mode หรือ buffer zone
สรุป: ASRS แก้ปัญหาแรงงานขาดแคลนได้จริงไหม?
คำตอบคือ
✅ ASRS ช่วยแก้ปัญหาแรงงานขาดแคลนได้จริง
เพราะลดการใช้แรงงานในงานหนัก งานซ้ำ และงานเดินคลังได้อย่างชัดเจน
แต่ต้องเลือกให้เหมาะกับธุรกิจ
และต้องมีการวางระบบร่วมกับ WMS/WCS เพื่อให้ทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ
ถ้าออกแบบถูกต้อง ASRS ไม่ได้แค่ “ลดคน”
แต่ยังช่วยเพิ่มความเร็ว ลดความผิดพลาด และเพิ่มความปลอดภัยในคลังได้ด้วย
FAQ
Q1: ASRS คืออะไร และทำงานอย่างไร?
ASRS คือระบบจัดเก็บและเบิกสินค้าอัตโนมัติ โดยใช้เครื่องจักร เช่น Stacker Crane หรือ Shuttle ร่วมกับซอฟต์แวร์ควบคุม เพื่อจัดเก็บสินค้าในตำแหน่งที่กำหนดและนำสินค้าออกมาเมื่อมีการเบิก ช่วยลดการใช้แรงงานคนและเพิ่มความแม่นยำในการจัดการคลัง
Q2: ASRS ช่วยลดจำนวนพนักงานคลังสินค้าได้จริงไหม?
ช่วยได้จริง โดยเฉพาะตำแหน่งที่เกี่ยวข้องกับการจัดเก็บ การเบิกสินค้า และการขับโฟล์คลิฟท์ ระบบสามารถลดการใช้แรงงานได้มาก และทำให้คลังทำงานได้ต่อเนื่องโดยไม่ต้องพึ่ง OT
Q3: ASRS เหมาะกับคลังสินค้าแบบไหน?
ASRS เหมาะกับคลังที่มีปริมาณสินค้าเยอะ ต้องการใช้พื้นที่แนวสูง มีการเบิกจ่ายสินค้าต่อเนื่อง และต้องการลดความผิดพลาด เช่น ศูนย์กระจายสินค้า โรงงานผลิต และคลัง E-commerce
Q4: ติดตั้ง ASRS ในไทยคุ้มไหม?
คุ้มสำหรับธุรกิจที่มีต้นทุนแรงงานสูง พื้นที่คลังจำกัด และต้องการเพิ่มความเร็วในการจัดการสต๊อก โดย ROI มักอยู่ที่ประมาณ 3-7 ปี ขึ้นอยู่กับขนาดคลังและปริมาณงาน
Q5: ASRS ลดความผิดพลาดในการหยิบสินค้าได้อย่างไร?
ASRS ใช้ระบบควบคุมตำแหน่งสินค้าและการเบิกจ่ายแบบอัตโนมัติ ทำให้ลด Human Error เช่น หยิบผิด SKU ผิดล็อต หรือส่งผิดออเดอร์ และทำให้สต๊อกตรงตามระบบมากขึ้น
Q6: ระบบ ASRS ต้องใช้คนดูแลไหม?
ยังต้องใช้คนดูแล เช่น ทีมซ่อมบำรุง (Maintenance) และ Supervisor รวมถึงคนในงาน QC, Packing และ Loading แต่จะลดจำนวนคนในงานยกและจัดเก็บได้มาก
Q7: ถ้าระบบ ASRS หยุดทำงาน จะกระทบคลังมากไหม?
อาจกระทบได้ หากไม่มีแผนสำรอง ดังนั้นควรออกแบบระบบให้มี Buffer Zone หรือ Manual mode เพื่อให้คลังยังทำงานต่อได้บางส่วน และควรมีทีม Maintenance พร้อมดูแล
Q8: ASRS กับ WMS ต่างกันอย่างไร?
ASRS คือระบบเครื่องจักรที่ทำหน้าที่จัดเก็บและเบิกสินค้า ส่วน WMS คือซอฟต์แวร์บริหารคลังที่จัดการข้อมูล เช่น ตำแหน่งสินค้า FIFO/FEFO และคำสั่งเบิกจ่าย ทั้งสองระบบควรทำงานร่วมกันเพื่อประสิทธิภาพสูงสุด
#ASRS #ระบบASRS #คลังสินค้าอัตโนมัติ #WarehouseAutomation #ระบบจัดเก็บอัตโนมัติ #AutomatedWarehouse #StackerCrane #ShuttleSystem #4WayShuttle #2WayShuttle #WMS #โรงงานอุตสาหกรรม #คลังสินค้า #โลจิสติกส์ #ลดแรงงาน #เพิ่มประสิทธิภาพ #ระบบอัตโนมัติ #WarehouseManagement #HachikoSafety
-
💬 ปรึกษาระบบชั้นวางพาเลททาง LINE
👉 https://page.line.me/002dihds - 💬 Facebook Fanpage
👉 https://www.facebook.com/hachiko.safety/
-
🏗️ บริการออกแบบ–ติดตั้งระบบคลังอัตโนมัติ คลังสินค้าอัตโนมัติ ASRS AS/RS
👉https://hachikosafety.com/pages/ระบบคลังอัตโนมัติ - 📦 ดูสินค้า ชั้นวางพาเลท ชั้นวางเหล็ก ชั้นวางของเหล็ก ชั้นวางอุตสาหกรรม
👉 https://hachikosafety.com/pages/ชั้นวางสินค้าอุตสาหกรรม

