ปัญหาชั้นวางสินค้าโก่ง พัง เสี่ยงอันตราย เกิดจากอะไร? ป้องกันได้อย่างไ

ปัญหาชั้นวางสินค้าโก่ง พัง เสี่ยงอันตราย เกิดจากอะไร? ป้องกันได้อย่างไร (คู่มือเชิงปฏิบัติสำหรับคลังสินค้า/โรงงาน)

ชั้นวางสินค้า “โก่ง งอ บิด เบี้ยว” ไม่ใช่แค่เรื่องสวยงาม แต่คือสัญญาณเตือนความเสี่ยงอุบัติเหตุระดับรุนแรง เช่น ชั้นถล่ม สินค้าหล่นทับคน รถโฟล์คลิฟต์เสียหลัก หรือโครงสร้างพังต่อเนื่องเป็นโดมิโน โดยเฉพาะในคลังที่มีการยก-วางเร็ว โหลดหนัก และใช้งานทุกวัน

ด้านล่างคือสาเหตุหลักที่เจอบ่อย + วิธีป้องกันแบบทำได้จริง

อาการแบบไหนเรียกว่า “เริ่มอันตราย”

• คานรับน้ำหนัก (Beam) แอ่นลงเห็นชัด / สินค้าวางแล้วเอียง

• เสาตั้ง (Upright) บิดตัว หรือฐานเสาไม่แนบพื้น

• มีรอยยุบ/รอยกระแทกจากงารถยกบริเวณเสาหรือคาน

• น็อต/สลักหลวม หลุด หรือมีเสียง “กึกๆ” ตอนยก-วาง

• แผ่นพื้น/ตะแกรงชั้นวางยุบ แตก หรือโก่งเป็นแอ่ง

• ชั้นโยกมากกว่าปกติ โดยเฉพาะปลายแถว/มุมทางเดิน

ถ้า “เห็นด้วยตา” ว่าโก่งแล้ว มักแปลว่าเกินค่าที่ปลอดภัยไปพอสมควร ควรหยุดใช้งานจุดนั้นก่อน แล้วค่อยตรวจวัด/ประเมิน

สาเหตุหลักที่ทำให้ชั้นวางโก่ง พัง (เรียงจากพบบ่อย)

1) วางน้ำหนักเกินพิกัด (Overload) หรือกระจายน้ำหนักไม่ถูก

• สินค้าหนักกว่า “Load per level / per bay” ที่ออกแบบไว้

• วางหนักกองด้านหน้า/ด้านเดียว ทำให้คานแอ่นและบิด

• ใช้พาเลท/ลังขนาดไม่พอดี ทำให้แรงกดลงจุดเดียว (Point load)

วิธีป้องกัน

• ติดป้ายระบุน้ำหนัก “ต่อชั้น/ต่อช่อง” ให้ชัด (รวมหน่วย kg และรูปแบบพาเลท)

• กำหนดมาตรฐานการวาง: หนักไว้ล่าง เบาไว้บน และวางให้กึ่งกลางคาน

• ทำ “SKU weight mapping” แยกโซนหนัก/เบา ลดการปะปน

2) รถโฟล์คลิฟต์ชนเสา/คาน (Impact Damage)

นี่คือสาเหตุอันดับต้นๆ ของการถล่ม เพราะเสาเป็นชิ้นส่วนรับแรงหลัก หากบุบแม้เล็กน้อย ความสามารถรับน้ำหนักจะลดลงทันที

วิธีป้องกัน

• ติดตั้งเสากันชน/Guard rail/End-of-aisle protector โดยเฉพาะหัวแถว

• กำหนดความกว้างทางเดินให้เหมาะกับชนิดรถและรัศมีเลี้ยว

• ฝึกคนขับ + ทำจุดหยุด/จุดยกที่ชัด + จำกัดความเร็วในคลัง

3) ประกอบผิดสเปก/ขาดชิ้นส่วนสำคัญ

เช่น ขาดค้ำยัน (Bracing), ไม่ใส่สลักล็อกคาน, ใส่น็อตไม่ครบ, ใช้คานคนละรุ่นปนกัน

วิธีป้องกัน

• ตรวจรับงานตามเช็กลิสต์ก่อนใช้งานจริง (Installation QA)

• ห้าม “ดัดแปลงหน้างาน” โดยไม่ให้วิศวกร/ผู้เชี่ยวชาญอนุมัติ

• ใช้อะไหล่แท้รุ่นเดียวกันทั้งแถว ลดการใส่ผิด

4) พื้นไม่เรียบ/ทรุด ทำให้ฐานเสาเอียง

พื้นทรุดเล็กน้อยทำให้เสารับแรงผิดแนว เกิดการบิดและโก่งสะสม จนลามไปคานและทั้งแถว

วิธีป้องกัน

• ตรวจระดับพื้นก่อนติดตั้ง และใช้แผ่นชิม (Shim) ตามมาตรฐาน

• หากพื้นมีแนวทรุดซ้ำๆ ให้แก้ที่พื้น (งานซ่อมพื้น/เสริมฐาน) ไม่ใช่แก้ที่ชั้นอย่างเดียว

• ตรวจจุดฐานเสาเป็นรอบ โดยเฉพาะใกล้ประตู/ทางรถวิ่ง

5) ใช้พาเลท/อุปกรณ์รองรับไม่เหมาะ

พาเลทแตก ขาไม่เท่ากัน หรือวางบนคานโดยไม่มีอุปกรณ์รองรับที่ถูกต้อง ทำให้แรงลงไม่สม่ำเสมอและคานแอ่นเร็ว

วิธีป้องกัน

• คัดพาเลทเสียออกจากระบบ (Pallet inspection & quarantine)

• ใช้ตะแกรง/แผ่นรอง/Support bar ให้เหมาะกับชนิดโหลด

• กำหนดมาตรฐานพาเลท: ขนาด, สภาพ, น้ำหนักรับได้

6) สภาพแวดล้อมทำให้เสื่อมเร็ว (สนิม/สารเคมี/ความชื้น)

คลังใกล้ทะเล โซนสารเคมี หรือมีไอน้ำ/ความชื้นสูง ทำให้เหล็กกัดกร่อน จุดเชื่อมและรูน็อตอ่อนตัว

วิธีป้องกัน

• เลือกผิวเคลือบ/สีที่เหมาะกับสภาพงาน และมีแผนบำรุงรักษา

• แยกโซนสารเคมี ลดการกระเด็น/ไอกรดโดนโครงสร้าง

• ตรวจสนิมเป็นรอบ + ซ่อมผิวเคลือบทันทีเมื่อพบจุดเริ่มต้น

วิธีป้องกันแบบ “ทำเป็นระบบ” (แนะนำให้ใช้ในคลังจริง)

A) ทำ “ชั้นวางปลอดภัย” ด้วย 5 มาตรการหลัก

1. ป้ายโหลดชัด: ต่อชั้น/ต่อช่อง/รูปแบบพาเลทที่อนุญาต

2. ตรวจประจำเดือน: เช็คคานแอ่น, เสาบุบ, สลักล็อก, ฐานเสา

3. กันชนหัวแถว: ลดความเสียหายจากรถชนได้มากที่สุด

4. มาตรฐานพาเลท: คัดเสียออก ห้ามพาเลทแตกเข้าชั้น

5. โซนนิ่งตามน้ำหนัก: หนักล่าง/ใกล้จุดรับ-จ่าย เบาบน

B) เช็กลิสต์ตรวจชั้นวาง (นำไปใช้ได้ทันที)

• คานแอ่นผิดปกติหรือไม่ (เทียบระดับซ้าย-ขวา)

• เสามีรอยบุบ/รอยพับ/สีถลอกถึงเนื้อเหล็กหรือไม่

• สลักล็อกคานอยู่ครบทุกจุดไหม

• พื้น/ฐานเสามีรอยร้าว/ทรุด/น็อตยึดหลวมหรือไม่

• พาเลทในชั้นมีสภาพสมบูรณ์ไหม และวางกึ่งกลางหรือไม่

ถ้าพบว่าโก่งแล้ว ควรทำอย่างไร (ลำดับที่ปลอดภัย)

1. หยุดใช้งานช่องนั้นทันที (กั้นพื้นที่/ติดป้ายห้ามใช้)

2. ย้ายของลงอย่างปลอดภัย (อย่าฝืนยกผ่านจุดเสี่ยง)

3. ประเมินความเสียหาย: เสา/คาน/ค้ำยัน/พื้น

4. ซ่อม/เปลี่ยนชิ้นส่วนตามสเปกเดิม (ไม่ดัดแปลงเอง)

5. ทบทวนสาเหตุ: โอเวอร์โหลด? ชน? พื้นทรุด? แล้วแก้ที่ต้นเหตุ

สรุป

ชั้นวางสินค้าโก่งหรือพัง มักเกิดจาก “น้ำหนักเกิน + ชนจากรถยก + ประกอบ/อุปกรณ์ไม่ครบ + พื้นทรุด + พาเลทไม่มาตรฐาน” การป้องกันที่ได้ผลที่สุดคือทำให้เป็นระบบ: ป้ายโหลดชัด ตรวจรอบสม่ำเสมอ กันชนหัวแถว มาตรฐานพาเลท และจัดโซนตามน้ำหนัก เท่านี้ลดความเสี่ยงอุบัติเหตุและค่าเสียหายได้แบบเห็นผล

#ชั้นวางสินค้า #ชั้นวางโกดัง #ชั้นวางอุตสาหกรรม #ชั้นวางพาเลท #palletrack #warehouseSafety #ความปลอดภัยในคลังสินค้า #โฟล์คลิฟต์ #อุบัติเหตุในโกดัง #ชั้นวางถล่ม #ตรวจชั้นวาง #บำรุงรักษาชั้นวาง #ระบบคลังสินค้า #คลังสินค้าโรงงาน #โลจิสติกส์ #โกดังสินค้า #Thailand #Bangkok #สมุทรปราการ #ชลบุรี #ระยอง #อยุธยา

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม Line : @002dihds