12 วิธีจัดชั้นวางสินค้าในคลังให้ประหยัดเวลาในการหยิบ

จัดชั้นวางสินค้าในคลังอย่างไรให้หยิบของเร็วขึ้น?

การจัด ชั้นวางสินค้าในคลังให้ประหยัดเวลาในการหยิบ ควรเริ่มจากการแบ่งโซนสินค้าให้ชัดเจน จัดสินค้าขายดีไว้ใกล้จุดแพ็กหรือจุดจัดส่ง ใช้รหัสตำแหน่งชั้นวาง ติดป้ายสินค้าให้มองเห็นง่าย วางสินค้าหนักไว้ระดับล่าง และจัดเส้นทางเดินให้พนักงานหยิบสินค้าโดยไม่ต้องเดินย้อนกลับไปมา หากมีสินค้าหลายประเภท ควรใช้ระบบ ABC Analysis แยกสินค้าตามความถี่ในการหยิบ และควรตรวจสอบตำแหน่งจัดเก็บเป็นประจำ เพื่อให้คลังสินค้าทำงานได้เร็ว แม่นยำ และลดความผิดพลาดในการจัดออเดอร์

การจัด ชั้นวางสินค้าในคลัง หรือ ชั้นวางพาเลท ไม่ใช่แค่การนำสินค้ามาวางให้เป็นระเบียบเท่านั้น แต่เป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ส่งผลโดยตรงต่อความเร็วในการทำงานของคลังสินค้า โดยเฉพาะขั้นตอนการหยิบสินค้า แพ็กสินค้า เติมสต็อก และตรวจนับสินค้า หากจัดชั้นวางไม่ดี พนักงานอาจต้องเสียเวลาเดินหา หยิบผิดตำแหน่ง เดินวนซ้ำ หรือใช้เวลาตรวจเช็กนานกว่าที่ควร

สำหรับธุรกิจที่มีออเดอร์จำนวนมาก เช่น คลังสินค้าออนไลน์ โรงงาน ศูนย์กระจายสินค้า ร้านค้าส่ง หรือธุรกิจที่มีสินค้าหลาย SKU การออกแบบชั้นวางสินค้าและการกำหนดตำแหน่งวางสินค้าให้เหมาะสม จะช่วยลดเวลาในการหยิบสินค้าได้อย่างชัดเจน ทำให้ทีมคลังทำงานเร็วขึ้น ลดข้อผิดพลาด และรองรับการเติบโตของธุรกิจได้ดีขึ้น

👉 รับติดตั้งชั้นวางอุตสาหกรรมครบวงจร

ทำไมการจัดชั้นวางสินค้าถึงช่วยลดเวลาหยิบสินค้าได้?

ในคลังสินค้า เวลาส่วนใหญ่ไม่ได้เสียไปกับการ “หยิบ” เพียงอย่างเดียว แต่เสียไปกับการ “เดินหา” “เช็กตำแหน่ง” “กลับไปหยิบซ้ำ” หรือ “หยิบผิดแล้วต้องแก้ไข” หากคลังไม่มีระบบตำแหน่งที่ชัดเจน พนักงานใหม่จะเรียนรู้งานช้า พนักงานเก่าก็ต้องใช้ความจำส่วนตัวมากเกินไป

การจัดชั้นวางสินค้าให้ดีจึงช่วยให้:

1. แบ่งโซนสินค้าให้ชัดเจนตั้งแต่แรก

วิธีแรกที่ช่วยให้การหยิบสินค้าเร็วขึ้นคือการแบ่งโซนสินค้าให้ชัด เช่น โซนสินค้าเข้าใหม่ โซนสินค้าขายดี โซนสินค้าขนาดใหญ่ โซนสินค้ารอแพ็ก โซนสินค้ารอส่ง หรือโซนสินค้าคืนจากลูกค้า

เมื่อแบ่งโซนดี พนักงานจะรู้ทันทีว่าสินค้าประเภทไหนควรอยู่ตรงไหน ลดเวลาการค้นหา และลดปัญหาสินค้าปะปนกัน

ตัวอย่างการแบ่งโซนในคลังสินค้า

2. จัดสินค้าขายดีไว้ใกล้จุดแพ็กหรือจุดจัดส่ง

สินค้าที่มีการหยิบบ่อยควรอยู่ใกล้จุดแพ็กสินค้า จุดจัดส่ง หรือจุดที่พนักงานเข้าถึงง่ายที่สุด เพราะสินค้าเหล่านี้จะถูกหยิบซ้ำหลายครั้งต่อวัน หากวางไว้ไกล จะทำให้พนักงานเสียเวลาเดินโดยไม่จำเป็น

หลักง่ายๆ คือ สินค้ายิ่งขายดี ยิ่งควรอยู่ใกล้มือ ส่วนสินค้าที่หยิบไม่บ่อยสามารถวางในโซนด้านในหรือชั้นที่เข้าถึงยากกว่าได้

วิธีนี้เหมาะมากกับธุรกิจออนไลน์ คลังอะไหล่ คลังวัสดุสิ้นเปลือง และคลังสินค้าที่มีออเดอร์ซ้ำๆ จำนวนมาก

3. ใช้หลัก ABC Analysis จัดตำแหน่งสินค้า

ABC Analysis คือวิธีจัดกลุ่มสินค้าตามความถี่ในการเคลื่อนไหวหรือความสำคัญของสินค้า โดยช่วยให้คลังรู้ว่าสินค้าใดควรอยู่ตำแหน่งที่หยิบง่ายที่สุด

การใช้ ABC Analysis ช่วยลดเวลาการเดินในคลังได้ดี เพราะพนักงานจะใช้เวลาส่วนใหญ่กับสินค้าที่อยู่ใกล้และหยิบง่ายที่สุด

4. กำหนดรหัสตำแหน่งชั้นวางให้เข้าใจง่าย

คลังสินค้าที่มีหลายชั้น หลายแถว หรือหลายช่อง ควรมีรหัสตำแหน่งชัดเจน เช่น A-01-02-03 หมายถึง โซน A แถว 01 ชั้น 02 ช่อง 03 การกำหนดรหัสแบบนี้ช่วยให้พนักงานค้นหาสินค้าได้เร็วขึ้น และยังช่วยให้ระบบสต็อกทำงานแม่นยำขึ้นด้วย

ตัวอย่างรูปแบบรหัสตำแหน่ง:

หากใช้ร่วมกับระบบ WMS หรือ Excel สต็อกสินค้า จะช่วยลดการถามซ้ำและลดการพึ่งพาความจำของพนักงานได้มาก

5. ติดป้ายชื่อสินค้าและป้ายตำแหน่งให้เห็นชัด

ป้ายบนชั้นวางควรอ่านง่าย มองเห็นจากระยะที่เหมาะสม และไม่ถูกสินค้าบัง ป้ายควรระบุชื่อสินค้า รหัสสินค้า SKU ตำแหน่งจัดเก็บ และอาจเพิ่มบาร์โค้ดหรือ QR Code หากองค์กรมีระบบสแกน

ป้ายที่ดีควรมีลักษณะดังนี้:

• ตัวอักษรอ่านง่าย
• ใช้สีแยกโซนได้
• ติดในตำแหน่งเดียวกันทุกชั้น
• มีรหัสสินค้าและตำแหน่งชัดเจน
• เปลี่ยนง่ายเมื่อมีการย้ายสินค้า

ป้ายที่ดีช่วยให้พนักงานหยิบสินค้าได้เร็วขึ้น โดยเฉพาะช่วงที่มีพนักงานใหม่หรือพนักงานชั่วคราวเข้ามาช่วยงาน

6. วางสินค้าหนักไว้ระดับล่าง สินค้าหยิบบ่อยไว้ระดับเอวถึงอก

หลักการจัดชั้นวางที่ดีคือวางสินค้าหนักไว้ด้านล่าง เพื่อความปลอดภัย และวางสินค้าที่หยิบบ่อยไว้ในระดับที่หยิบง่าย เช่น ระดับเอวถึงอก เพราะเป็นระดับที่ไม่ต้องก้มมาก ไม่ต้องเอื้อมสูง และลดความเมื่อยล้าของพนักงาน

การจัดแบบนี้ช่วยทั้งเรื่องความเร็วและความปลอดภัย ลดโอกาสของตกหล่นหรือบาดเจ็บจากการยกของผิดท่า

7. จัดทางเดินให้หยิบสินค้าได้ต่อเนื่อง ไม่ต้องเดินย้อนกลับ

การจัดทางเดินในคลังมีผลต่อเวลาในการหยิบสินค้าโดยตรง หากพนักงานต้องเดินกลับไปกลับมาหลายรอบ จะทำให้เสียเวลาและเหนื่อยเร็ว ควรออกแบบเส้นทางเดินให้หยิบสินค้าได้เป็นลำดับ เช่น เดินจากโซน A ไป B ไป C แล้วไปจุดแพ็ก โดยไม่ต้องย้อนกลับ

แนวทางที่ช่วยได้:

• กำหนดเส้นทางเดินหลักให้ชัด
• หลีกเลี่ยงการวางสินค้าขวางทางเดิน
• จัดสินค้าตามลำดับการหยิบจริง
• แยกทางเดินรับสินค้าเข้าและสินค้าออก
• เว้นช่องทางสำหรับรถเข็นหรือรถโฟล์คลิฟท์

ทางเดินที่ดีทำให้ทีมคลังหยิบสินค้าได้เร็วขึ้น และลดความเสี่ยงจากการชนหรือการเดินตัดกันในพื้นที่แคบ

8. ใช้ระบบ FIFO หรือ FEFO สำหรับสินค้าที่มีวันหมดอายุ

หากคลังมีสินค้าที่มีวันหมดอายุ เช่น อาหาร เครื่องสำอาง เวชภัณฑ์ สารเคมี หรือสินค้าที่เสื่อมสภาพได้ ควรใช้ระบบ FIFO หรือ FEFO เพื่อลดปัญหาสินค้าเก่าค้างสต็อก

การจัดชั้นวางให้รองรับ FIFO/FEFO เช่น เติมสินค้าจากด้านหลัง หยิบจากด้านหน้า หรือแยกล็อตสินค้าให้ชัด จะช่วยให้หยิบสินค้าได้เร็วและลดของเสียได้มากขึ้น

9. แยกสินค้าที่หน้าตาคล้ายกันออกจากกัน

สินค้าที่หน้าตาคล้ายกัน เช่น สีใกล้เคียง ขนาดใกล้เคียง รุ่นใกล้เคียง หรือแพ็กเกจเหมือนกัน ควรจัดแยกตำแหน่งให้ชัด ไม่ควรวางติดกันจนเกินไป เพราะเสี่ยงหยิบผิด โดยเฉพาะช่วงที่มีออเดอร์จำนวนมากหรือพนักงานต้องทำงานเร็ว

วิธีลดการหยิบผิด ได้แก่

• ใช้ป้ายสีแยกกลุ่มสินค้า
• เพิ่มรูปสินค้าในเอกสารหยิบ
• แยกช่องวางสินค้าคนละตำแหน่ง
• ระบุ SKU ให้ชัดเจน
• ใช้บาร์โค้ดช่วยยืนยันก่อนหยิบ

วิธีนี้ช่วยลดต้นทุนจากการส่งสินค้าผิด คืนสินค้า และเสียเวลาจัดการปัญหาหลังบ้าน

10. กำหนดพื้นที่เติมสต็อกและพื้นที่หยิบสินค้าแยกกัน

คลังที่มีสินค้าจำนวนมากควรแยกระหว่างพื้นที่เก็บสำรองกับพื้นที่หยิบสินค้า เช่น เก็บสินค้าจำนวนมากไว้ด้านบนหรือพื้นที่ด้านหลัง และจัดสินค้าจำนวนพอดีไว้ในจุดหยิบด้านหน้า วิธีนี้ช่วยให้พนักงานหยิบสินค้าได้ง่าย โดยไม่ต้องรื้อกล่องใหญ่หรือค้นจากพาเลททุกครั้ง

รูปแบบที่นิยมใช้คือ:

การแยกพื้นที่แบบนี้ทำให้การหยิบสินค้าเร็วขึ้น และการเติมสต็อกเป็นระบบมากขึ้น

11. ตรวจสอบตำแหน่งสินค้าเป็นประจำ

แม้จะจัดชั้นวางดีตั้งแต่แรก แต่หากไม่มีการตรวจสอบเป็นระยะ สินค้าอาจค่อยๆ เคลื่อนตำแหน่ง ป้ายไม่ตรงกับของจริง หรือมีสินค้าวางผิดช่อง ทำให้การหยิบช้าลงเรื่อยๆ

ควรกำหนดรอบตรวจตำแหน่ง เช่น รายวัน รายสัปดาห์ หรือรายเดือน ขึ้นอยู่กับจำนวนสินค้าและความถี่ในการเคลื่อนไหว โดยเฉพาะสินค้า A หรือสินค้าที่ขายดี ควรตรวจบ่อยกว่าสินค้ากลุ่มอื่น

สิ่งที่ควรตรวจ ได้แก่:

• ป้ายตรงกับสินค้าไหม
• สินค้าอยู่ถูกตำแหน่งไหม
• สินค้าขายดีมีพอในจุดหยิบไหม
• มีสินค้าหมดอายุหรือเสียหายหรือไม่
• ชั้นวางมีสิ่งกีดขวางหรือไม่
• ทางเดินยังใช้งานสะดวกหรือเปล่า

12. ใช้ข้อมูลจริงมาปรับตำแหน่งสินค้าอยู่เสมอ

การจัดชั้นวางที่ดีไม่ควรอิงจากความรู้สึกอย่างเดียว แต่ควรใช้ข้อมูลจริง เช่น รายการสินค้าที่หยิบบ่อย สินค้าขายดีตามฤดูกาล สินค้าที่ถูกสั่งซื้อคู่กัน หรือสินค้าที่ทำให้เกิดการหยิบผิดบ่อย

ตัวอย่างข้อมูลที่ควรนำมาวิเคราะห์:

คลังสินค้าที่ปรับตำแหน่งตามข้อมูลจริงจะทำงานได้เร็วขึ้น และรองรับการเปลี่ยนแปลงของธุรกิจได้ดีกว่าคลังที่จัดแบบเดิมตลอดเวลา

ตารางสรุป 12 วิธีจัดชั้นวางสินค้าให้หยิบเร็วขึ้น

ตัวอย่างการจัดชั้นวางสำหรับคลังขนาดเล็ก

สำหรับคลังขนาดเล็กที่มีพื้นที่จำกัด ควรเน้นการจัดสินค้าขายดีไว้ด้านหน้า ใช้ชั้นวางแนวตั้งให้เต็มพื้นที่ และกำหนดรหัสตำแหน่งง่ายๆ เช่น A1, A2, B1, B2 เพื่อให้พนักงานเข้าใจเร็ว

ตัวอย่างการจัดแบบง่าย:

วิธีนี้เหมาะกับธุรกิจออนไลน์ ร้านค้าส่ง ร้านอะไหล่ และคลังสินค้าที่ต้องการเริ่มจัดระบบโดยไม่ซับซ้อน

ตัวอย่างการจัดชั้นวางสำหรับคลังขนาดกลางถึงใหญ่

คลังขนาดกลางและใหญ่ควรใช้ระบบโซนที่ละเอียดขึ้น เช่น แยกตามประเภทสินค้า แยกตามอุณหภูมิ แยกตามความถี่ในการหยิบ หรือใช้รหัสตำแหน่งร่วมกับระบบ WMS เพื่อให้พนักงานหลายคนทำงานร่วมกันได้ง่าย

ตัวอย่างโครงสร้างรหัสตำแหน่ง:

Zone - Aisle - Rack - Level - Bin
เช่น A-03-R02-L04-B01
หมายถึง โซน A ทางเดิน 03 ชั้นวาง R02 ระดับ 04 ช่อง B01

การใช้รหัสละเอียดช่วยให้การหยิบสินค้าแม่นยำขึ้น โดยเฉพาะคลังที่มี SKU จำนวนมากและมีทีมงานหลายกะ

ข้อผิดพลาดที่ทำให้การหยิบสินค้าเสียเวลา

หลายคลังสินค้าทำงานช้าไม่ใช่เพราะพนักงานไม่เก่ง แต่เพราะระบบจัดเก็บไม่เอื้อให้หยิบเร็ว ปัญหาที่พบได้บ่อย ได้แก่

• วางสินค้าขายดีไว้ไกลจุดแพ็ก
• ไม่มีรหัสตำแหน่งชั้นวาง
• ป้ายสินค้าเล็กหรืออ่านยาก
• สินค้าคล้ายกันวางติดกันมากเกินไป
• ทางเดินแคบหรือมีของวางขวาง
• ไม่มีรอบตรวจตำแหน่งสินค้า
• สินค้าใหม่วางแทรกโดยไม่อัปเดตระบบ
• สินค้าหนักอยู่ชั้นบน ทำให้หยิบช้าและเสี่ยงอันตราย

การแก้ปัญหาเหล่านี้ไม่จำเป็นต้องลงทุนใหญ่เสมอไป แค่เริ่มจากการจัดโซน ป้าย รหัสตำแหน่ง และตำแหน่งสินค้าขายดี ก็ช่วยให้เห็นผลได้เร็ว

สรุป

การจัด ชั้นวางสินค้าในคลังให้ประหยัดเวลาในการหยิบ ต้องเริ่มจากการเข้าใจพฤติกรรมการหยิบสินค้าจริง ไม่ใช่แค่จัดให้ดูเรียบร้อย วิธีที่สำคัญคือแบ่งโซนให้ชัด วางสินค้าขายดีไว้ใกล้จุดแพ็ก ใช้ ABC Analysis กำหนดรหัสตำแหน่ง ติดป้ายให้ชัด วางสินค้าหนักไว้ระดับล่าง และจัดทางเดินให้หยิบต่อเนื่อง

เมื่อคลังสินค้ามีระบบที่ดี พนักงานจะเดินน้อยลง หยิบของเร็วขึ้น หยิบผิดน้อยลง และทำงานได้เป็นมาตรฐานมากขึ้น เหมาะกับทั้งคลังขนาดเล็ก คลังโรงงาน คลังออนไลน์ และศูนย์กระจายสินค้าที่ต้องการเพิ่มความเร็วโดยไม่เพิ่มภาระให้ทีมงานมากเกินไป

FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการจัดชั้นวางสินค้าในคลัง

1. จัดชั้นวางสินค้าอย่างไรให้หยิบของเร็วขึ้น?

ควรแบ่งโซนสินค้าให้ชัด วางสินค้าขายดีไว้ใกล้จุดแพ็ก ใช้รหัสตำแหน่งชั้นวาง ติดป้ายให้เห็นง่าย และจัดทางเดินให้พนักงานหยิบสินค้าได้ต่อเนื่องโดยไม่ต้องเดินย้อนกลับ

2. สินค้าขายดีควรวางไว้ตรงไหนในคลัง?

สินค้าขายดีควรวางไว้ใกล้จุดแพ็ก จุดจัดส่ง หรือบริเวณที่พนักงานหยิบได้ง่าย เช่น ระดับเอวถึงอก เพื่อช่วยลดเวลาเดินและลดความเมื่อยล้าในการหยิบสินค้า

3. ABC Analysis ใช้กับการจัดชั้นวางสินค้าอย่างไร?

ABC Analysis ใช้แบ่งสินค้าตามความถี่ในการหยิบหรือยอดขาย โดยสินค้า A ควรอยู่ใกล้และหยิบง่ายที่สุด สินค้า B อยู่โซนกลาง และสินค้า C อยู่ในโซนที่หยิบน้อยหรือพื้นที่ด้านใน

4. คลังขนาดเล็กจำเป็นต้องใช้รหัสตำแหน่งชั้นวางไหม?

ควรใช้ แม้จะเป็นคลังขนาดเล็ก เพราะรหัสตำแหน่งช่วยให้ค้นหาสินค้าได้เร็วขึ้น ลดการพึ่งพาความจำ และทำให้พนักงานใหม่เรียนรู้งานได้ง่ายขึ้น

5. FIFO และ FEFO ต่างกันอย่างไร?

FIFO คือสินค้าที่เข้าก่อนควรถูกหยิบออกก่อน เหมาะกับสินค้าทั่วไปที่ต้องการหมุนเวียนสต็อก ส่วน FEFO คือสินค้าที่หมดอายุก่อนควรถูกหยิบออกก่อน เหมาะกับสินค้าที่มีวันหมดอายุ

6. ควรตรวจสอบตำแหน่งสินค้าบ่อยแค่ไหน?

ควรตรวจตามความถี่ของการเคลื่อนไหวสินค้า หากเป็นสินค้าขายดีควรตรวจบ่อย เช่น รายวันหรือรายสัปดาห์ ส่วนสินค้าหยิบน้อยอาจตรวจเป็นรายเดือน เพื่อให้ตำแหน่งจริงตรงกับระบบอยู่เสมอ

#ชั้นวางสินค้า #จัดชั้นวางสินค้า #คลังสินค้า #ระบบคลังสินค้า #ชั้นวางสินค้าในคลัง #จัดคลังสินค้า #ประหยัดเวลาหยิบสินค้า #WarehouseManagement #WarehouseRacking #PalletRack #คลังสินค้าออนไลน์ #เพิ่มประสิทธิภาพคลังสินค้า

• 💬 ปรึกษาระบบชั้นวางพาเลททาง LINE
  👉 https://page.line.me/002dihds

• 💬 Facebook Fanpage 
  👉 https://www.facebook.com/hachiko.safety/

• 🏗️ บริการติดตั้ง รื้อถอน เคลื่อนย้าย ชั้นวางทุกชนิด
  👉https://hachikosafety.com/pages/รับติดตั้ง รื้อถอน ชั้นวางทุกชนิด

• 🏗️ บริการออกแบบ–ติดตั้งระบบคลังอัตโนมัติ คลังสินค้าอัตโนมัติ ASRS AS/RS
  👉https://hachikosafety.com/pages/ระบบคลังอัตโนมัติ

• 📦 ดูสินค้า ชั้นวางพาเลท ชั้นวางเหล็ก ชั้นวางของเหล็ก ชั้นวางอุตสาหกรรม
  👉 https://hachikosafety.com/pages/ชั้นวางของอุตสาหกรรม-ชั้นวางของเหล็ก