ถุงมือกันสารเคมีมีกี่ประเภท และต่างกันอย่างไร

ถุงมือกันสารเคมีมีกี่ประเภท และต่างกันอย่างไร (เลือกให้ถูก = ปลอดภัยจริง)

ถุงมือกันสารเคมีแบ่งได้หลายประเภทตาม “วัสดุ” และ “ชนิดสารเคมีที่ต้องสัมผัส” เช่น ไนไตรล์ (Nitrile) ทนตัวทำละลาย/น้ำมันได้ดี, นีโอพรีน (Neoprene) ทนกรด–ด่างและสารเคมีหลากหลาย, บิวทิล (Butyl) เด่นเรื่องคีโตน/เอสเทอร์และการซึมผ่านต่ำ, พีวีซี (PVC) เหมาะงานกรด–ด่างทั่วไปและงานเปียก, ยางธรรมชาติ (Latex) ดีต่อกรด–ด่างเจือจางแต่ไม่เด่นกับน้ำมัน/ตัวทำละลาย, และ PVA เหมาะกับตัวทำละลายแรงแต่ห้ามโดนน้ำ
การเลือกให้ถูกต้องต้องดู ชนิดสารเคมี + ความเข้มข้น + เวลา/ความถี่สัมผัส + อุณหภูมิ + ความยาวถุงมือ และอ้างอิงผลทดสอบมาตรฐาน/ตารางทนสารเคมีของผู้ผลิตเสมอ

หลายคนเลือกถุงมือกันสารเคมีจาก “ความหนา” หรือ “ยี่ห้อ” แต่ความจริงตัวตัดสินคือ วัสดุของถุงมือ และ ชนิดสารเคมี เพราะถุงมือที่กันกรดได้ อาจกันตัวทำละลายไม่ได้ และบางชนิด “โดนน้ำแล้วเสื่อม” ด้วยซ้ำ

บทความนี้สรุปประเภทหลักๆ พร้อมความต่างแบบเข้าใจง่าย เพื่อให้คุณเลือกได้ตรงงาน

1) ถุงมือกันสารเคมี “แบ่งตามอะไร” ถึงจะไม่เลือกผิด

แบ่งได้ 2 มุมหลัก (ใช้คู่กัน)

1. แบ่งตามวัสดุ (บอกแนวความทนสารเคมี)

2. แบ่งตามรูปแบบการใช้งาน เช่น ใช้ครั้งเดียว/ใช้ซ้ำ, ความยาว, มีซับใน, ผิวกันลื่น

จำหลักง่ายๆ: รู้สารเคมี → เลือกวัสดุ → เลือกความหนา/ความยาว → เช็กมาตรฐาน/ตารางทนสาร

2) ประเภทถุงมือกันสารเคมีตาม “วัสดุ” (ตัวหลักที่คนใช้จริง)

ด้านล่างคือประเภทที่เจอบ่อย พร้อมจุดเด่น/ข้อจำกัด

2.1 ถุงมือไนไตรล์ (Nitrile)

เด่น: ทนน้ำมัน จาระบี ตัวทำละลายหลายชนิด ดีกว่า Latex, ไม่ค่อยแพ้
เหมาะกับ: งานซ่อมบำรุง งานน้ำมัน งานทำความสะอาด งานห้องแล็บทั่วไป
ข้อควรระวัง: ไม่ใช่ “กันได้ทุกสาร” ต้องดูตารางทนสารเป็นรายตัว

2.2 ถุงมือนีโอพรีน (Neoprene)

เด่น: สมดุลดี ทนกรด–ด่าง และสารเคมีหลากหลาย ใช้งานอเนกประสงค์
เหมาะกับ: งานทำความสะอาดเข้มข้น งานโรงงาน งานสารเคมีทั่วไป
ข้อควรระวัง: ตัวทำละลายแรงบางชนิดอาจซึมผ่านได้ ต้องเช็กชนิดสาร

2.3 ถุงมือพีวีซี (PVC / Vinyl หนักงาน)

เด่น: คุ้มค่า ทนกรด–ด่างทั่วไปและงานเปียก กันน้ำดี
เหมาะกับ: งานล้าง ทำความสะอาด งานโรงงานที่ไม่เจอตัวทำละลายแรง
ข้อควรระวัง: ไม่เด่นกับน้ำมันและตัวทำละลายหลายชนิด

2.4 ถุงมือยางธรรมชาติ (Natural Rubber / Latex)

เด่น: ยืดหยุ่น จับงานละเอียดดี ทนกรด–ด่างเจือจางได้
เหมาะกับ: งานทำความสะอาดทั่วไป งานที่ต้องการความคล่องมือ
ข้อควรระวัง: แพ้ยางได้ และไม่เด่นกับน้ำมัน/ตัวทำละลาย

2.5 ถุงมือบิวทิล (Butyl)

เด่น: การซึมผ่านต่ำมากกับสารบางกลุ่ม โดยเฉพาะ คีโตน/เอสเทอร์ (ตัวทำละลายบางชนิด)
เหมาะกับ: งานสารเคมีเฉพาะทาง งานแล็บ/โรงงานที่เจอตัวทำละลายกลุ่มนี้
ข้อควรระวัง: ราคาและความหนาอาจทำให้คล่องมือลดลง

2.6 ถุงมือไวตัน (Viton® / Fluoroelastomer)

เด่น: ทนตัวทำละลายและสารเคมีรุนแรงหลายชนิดได้ดี (ระดับอุตสาหกรรม)
เหมาะกับ: งานเคมีหนัก งานสัมผัสตัวทำละลาย/ไฮโดรคาร์บอนบางกลุ่ม
ข้อควรระวัง: ราคาแพง และต้องเลือกให้ตรง “สาร” จริงๆ

2.7 ถุงมือ PVA (Polyvinyl Alcohol)

เด่น: ทนตัวทำละลายแรงหลายชนิดดีมากในงานเฉพาะทาง
เหมาะกับ: งานตัวทำละลายแรงในสภาพแห้ง
ข้อควรระวังสำคัญ: ไม่เหมาะกับงานที่โดนน้ำ/ความชื้น (เสื่อมสภาพได้)

3) ประเภทถุงมือกันสารเคมีตาม “การใช้งาน” (คนมักลืม แต่สำคัญ)

3.1 ใช้ครั้งเดียว (Disposable) vs ใช้ซ้ำ (Reusable)

• Disposable (เช่น Nitrile/Latex แบบบาง): งานสัมผัสสั้นๆ งานแล็บ/งานความสะอาดเบา

• Reusable (หนา/ยาว/มีซับใน): งานสัมผัสนาน งานจุ่ม งานสารเคมีเข้มข้น

3.2 ความยาวถุงมือ

• สั้น (ประมาณข้อมือ): งานสัมผัสเฉพาะมือ

• ยาวถึงท่อนแขน: งานจุ่ม/ล้างถัง/สาดกระเด็น ลดความเสี่ยงโดนแขน

3.3 แบบมีซับใน / แบบผิวกันลื่น

• มีซับใน: ใส่สบาย ลดเหงื่อ เหมาะงานนาน

• ผิวกันลื่น: จับขวด/ชิ้นงานเปียก ลดหลุดมือ

4) เลือกถุงมือกันสารเคมีให้ตรงงาน: เช็ก 6 ข้อนี้ก่อนซื้อ

1. สารเคมีคืออะไร (ชื่อสาร) และเป็นกรด/ด่าง/ตัวทำละลาย/น้ำมัน

2. ความเข้มข้น (เจือจางหรือเข้มข้น)

3. เวลาและความถี่สัมผัส (แตะสั้นๆ vs จุ่มนาน)

4. อุณหภูมิ (ร้อนขึ้น = ซึมผ่านเร็วขึ้นได้)

5. ความยาว/ความหนาที่ต้องการ (กันกระเด็น/กันจุ่ม)

6. มาตรฐานและเอกสารผู้ผลิต (ตารางทนสารเคมี/ผลทดสอบ)

สำคัญมาก: “กันสารเคมี” ต้องดู การซึมผ่าน (Permeation) และ เวลา Breakthrough ไม่ใช่ดูแค่หนา

FAQ (คำถามพบบ่อย)

Q1: ถุงมือกันสารเคมี “แบบไหนดีที่สุด”?
ไม่มีแบบเดียวที่ดีที่สุด ต้องดีที่สุด “สำหรับสารนั้น” ให้เริ่มจากรู้ชื่อสารและเช็กตารางทนสารเคมีของผู้ผลิต

Q2: ความหนามากขึ้น = กันสารเคมีได้ดีขึ้นเสมอไหม?
ไม่เสมอ วัสดุสำคัญกว่า ความหนาช่วยเพิ่มเวลาทน/ลดการฉีก แต่ถ้าวัสดุไม่ถูกกับสาร ก็ยังซึมผ่านได้

Q3: งานกรด–ด่างทั่วไปควรเลือกอะไร?
มักเลือก Nitrile / Neoprene / PVC ตามระดับความเข้มข้นและระยะเวลาสัมผัส (ควรเทียบตารางทนสาร)

Q4: งานตัวทำละลายแรงต้องใช้ถุงมือแบบไหน?
พิจารณา Butyl / Viton / PVA (เฉพาะงานแห้ง) โดยต้องอ้างอิงตารางทนสารเคมีเป็นรายสาร

Q5: ทำไมถุงมือบางอันใส่แล้วเหม็น/คัน/ผื่นขึ้น?
อาจแพ้วัสดุ (เช่น Latex) หรือระคายเคืองจากเหงื่อ/การเสียดสี แนะนำลอง Nitrile แบบไม่มีแป้ง และเลือกแบบมีซับในสำหรับงานนาน

Q6: ต้องเปลี่ยนถุงมือเมื่อไหร่?
เมื่อมีรอยฉีก ขาด บวม เหนียว เปลี่ยนสี มีกลิ่นสารเคมีติด หรือสัมผัสสารเกินเวลาทนที่ระบุ (breakthrough) ควรเปลี่ยนทันที

#ถุงมือกันสารเคมี #ถุงมือกันกรด #ถุงมือกันด่าง #ChemicalGloves #Nitrile #Neoprene #PVCGloves #Butyl #Viton #ความปลอดภัยในการทำงาน #PPE #อุปกรณ์เซฟตี้ #โรงงานอุตสาหกรรม #ห้องแล็บ #งานทำความสะอาด

• 💬 ปรึกษาระบบชั้นวางพาเลททาง LINE
  👉 https://page.line.me/002dihds
  

• 💬 Facebook Fanpage 
  👉 https://www.facebook.com/hachiko.safety/
  
  

• 🏗️ ถุงมือเซฟตี้ ถุงมือนิรภัยทั้งหมด
  👉https://hachikosafety.com/pages/ถุงมือเซฟตี้