ชั้นวางพาเลทกับระบบ FIFO และ LIFO เลือกอย่างไรให้เหมาะกับการหมุนเวียนสินค้า

ในงานออกแบบคลังสินค้า หลายองค์กรให้ความสำคัญกับพื้นที่จัดเก็บหรือความสูงของชั้นวางเป็นหลัก แต่ในความเป็นจริง สิ่งที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพของคลังสินค้าไม่น้อยไปกว่ากันคือ รูปแบบการหมุนเวียนของสินค้า หรือที่เรียกว่า Inventory Flow

ระบบที่ถูกพูดถึงมากที่สุดในงานคลังสินค้า คือ FIFO (First In First Out) และ LIFO (Last In First Out) ซึ่งทั้งสองระบบมีแนวคิดแตกต่างกัน และมีผลต่อการเลือกประเภทของ ชั้นวางพาเลท (Pallet Racking System) อย่างชัดเจน

หากเลือกชั้นวางไม่เหมาะกับรูปแบบการหมุนเวียนสินค้า อาจทำให้การหยิบสินค้าใช้เวลานานขึ้น หรือเกิดปัญหาสินค้าค้างสต็อกโดยไม่รู้ตัว ดังนั้นการเข้าใจหลักการของ FIFO และ LIFO ตั้งแต่ต้น จะช่วยให้การออกแบบคลังสินค้ามีประสิทธิภาพมากขึ้น

ทำความเข้าใจกับระบบ FIFO

FIFO หรือ First In First Out เป็นแนวคิดที่ค่อนข้างตรงไปตรงมา สินค้าที่เข้าคลังก่อนจะถูกนำออกไปใช้ก่อน ระบบนี้จึงเหมาะกับสินค้าที่มีอายุการเก็บรักษา เช่น อาหาร เครื่องดื่ม ยา หรือสินค้าในกลุ่มเครื่องสำอาง

ลองนึกภาพคลังสินค้าของเครื่องดื่ม หากสินค้าล็อตใหม่ถูกหยิบออกไปก่อนเสมอ สินค้าล็อตเก่าอาจถูกเก็บไว้ด้านหลังนานเกินไปจนหมดอายุได้ ดังนั้นหลายบริษัทในอุตสาหกรรมอาหารจึงให้ความสำคัญกับ FIFO มาก เพราะช่วยลดความเสี่ยงเรื่องสินค้าเสียหายจากการเก็บนานเกินไป

ระบบ LIFO ใช้ในคลังแบบไหน

LIFO หรือ Last In First Out เป็นแนวคิดที่ต่างออกไปเล็กน้อย สินค้าที่เข้ามาทีหลังสามารถถูกหยิบออกก่อน

ในคลังสินค้าบางประเภท วิธีนี้กลับเหมาะสมกว่า โดยเฉพาะสินค้าที่ไม่มีวันหมดอายุ เช่น วัตถุดิบอุตสาหกรรม เหล็ก วัสดุก่อสร้าง หรือชิ้นส่วนเครื่องจักร

ข้อดีของระบบ LIFO คือสามารถจัดเก็บสินค้าได้หนาแน่นกว่า เพราะไม่จำเป็นต้องเข้าถึงพาเลททุกตัวในเวลาเดียวกัน ทำให้บางคลังสามารถใช้พื้นที่ได้คุ้มค่ามากขึ้น

เปรียบเทียบระบบ FIFO และ LIFO

ชั้นวางพาเลทที่นิยมใช้กับระบบ FIFO

ในคลังสินค้าที่ต้องการควบคุม FIFO อย่างชัดเจน มักเลือกใช้ชั้นวางที่ออกแบบมาเพื่อให้สินค้าไหลตามลำดับ

หนึ่งในระบบที่พบได้บ่อยคือ Pallet Flow Rack ซึ่งใช้หลักการของรางลูกกลิ้ง เมื่อพาเลทถูกวางเข้าไปด้านหลัง พาเลทจะค่อย ๆ เคลื่อนมาด้านหน้าตามแรงโน้มถ่วง

ข้อดีของระบบนี้คือสามารถแยกฝั่งรับสินค้าและฝั่งหยิบสินค้าออกจากกัน ทำให้การหมุนเวียนสินค้าเป็นไปตามลำดับโดยธรรมชาติ คลังสินค้าอาหารหรือเครื่องดื่มขนาดใหญ่จึงมักเลือกใช้ระบบนี้

นอกจากนั้น ยังมีคลังสินค้าหลายแห่งที่เลือกใช้ Selective Pallet Rack ซึ่งเป็นชั้นวางมาตรฐาน แม้จะไม่ได้บังคับ FIFO โดยตรง แต่สามารถจัดการลำดับสินค้าได้ผ่านระบบบริหารคลังสินค้า (WMS)

ชั้นวางพาเลทที่เหมาะกับระบบ LIFO

สำหรับคลังสินค้าที่ต้องการเพิ่มความหนาแน่นในการจัดเก็บ ระบบ LIFO มักถูกนำมาใช้ร่วมกับชั้นวางบางประเภท

ตัวอย่างที่พบได้บ่อยคือ Drive-In Rack ซึ่งเป็นชั้นวางที่รถ Forklift สามารถขับเข้าไปภายในโครงสร้างของชั้นวางได้ ทำให้สามารถเก็บพาเลทลึกเข้าไปหลายตำแหน่งในช่องเดียว

ในระบบนี้ การหยิบสินค้าจะเริ่มจากพาเลทด้านหน้าก่อนเสมอ จึงเป็นลักษณะของ LIFO โดยธรรมชาติ

อีกระบบหนึ่งที่พบได้ในคลังสินค้าคือ Push Back Rack ซึ่งใช้กลไกรางและรถเข็น เมื่อวางพาเลทใหม่เข้าไป พาเลทที่อยู่ก่อนหน้าจะถูกดันเข้าไปด้านหลัง และจะเลื่อนกลับมาเมื่อหยิบสินค้าออก

เปรียบเทียบชั้นวางพาเลทแต่ละประเภท

ก่อนเลือกชั้นวางควรวิเคราะห์อะไรบ้าง

การเลือกชั้นวางที่เหมาะสม ไม่ได้มีคำตอบเดียวสำหรับทุกคลังสินค้า เพราะแต่ละธุรกิจมีรูปแบบการทำงานต่างกัน

สิ่งแรกที่ควรพิจารณาคือ ประเภทของสินค้า หากสินค้าเกี่ยวข้องกับวันหมดอายุ การใช้ FIFO มักเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า

สิ่งต่อมาคือ จำนวน SKU หากคลังมีสินค้าหลากหลายประเภท การใช้ชั้นวางที่เข้าถึงสินค้าได้ง่าย เช่น Selective Rack มักทำให้การทำงานคล่องตัวกว่า

สุดท้ายคือ พื้นที่คลังสินค้า ในพื้นที่ที่มีข้อจำกัดด้านพื้นที่ การเลือกชั้นวางที่มีความหนาแน่นสูง เช่น Drive-In Rack อาจช่วยเพิ่มความจุของคลังได้มาก

สรุป

ระบบ FIFO และ LIFO เป็นแนวคิดพื้นฐานของการจัดการคลังสินค้า แต่มีผลต่อการออกแบบคลังมากกว่าที่หลายคนคิด

สินค้าที่มีวันหมดอายุ เช่น อาหารหรือยา มักเหมาะกับระบบ FIFO และชั้นวางที่ช่วยให้สินค้าหมุนเวียนตามลำดับ ส่วนสินค้าที่ไม่มีข้อจำกัดด้านอายุการเก็บรักษา อาจเลือกใช้ระบบ LIFO เพื่อเพิ่มความหนาแน่นในการจัดเก็บ

การวิเคราะห์ประเภทสินค้า ปริมาณ SKU และพื้นที่คลัง จะช่วยให้เลือกชั้นวางได้เหมาะสม และทำให้ระบบคลังสินค้าทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพในระยะยาว

FAQ

FIFO คืออะไรในคลังสินค้า

FIFO คือระบบที่สินค้าที่เข้าคลังก่อน จะถูกหยิบออกก่อน เพื่อป้องกันปัญหาสินค้าหมดอายุ

LIFO แตกต่างจาก FIFO อย่างไร

LIFO เป็นระบบที่สินค้าที่เข้าทีหลังสามารถถูกหยิบออกก่อน มักใช้กับสินค้าอุตสาหกรรมที่ไม่มีวันหมดอายุ

ชั้นวางแบบไหนรองรับ FIFO ได้ดีที่สุด

Pallet Flow Rack เป็นชั้นวางที่รองรับ FIFO ได้ดี เพราะสินค้าจะเคลื่อนตามลำดับโดยอัตโนมัติ

Drive-In Rack ใช้ระบบ FIFO หรือ LIFO

Drive-In Rack เป็นระบบ LIFO เนื่องจากการหยิบสินค้าจะเกิดจากพาเลทด้านหน้าก่อน

PalletRack
#WarehouseStorage
#FIFO
#LIFO
#WarehouseDesign
#LogisticsSystem
#SupplyChain

• 💬 ปรึกษาระบบชั้นวางพาเลททาง LINE
  👉 https://page.line.me/002dihds
  

• 💬 Facebook Fanpage 
  👉 https://www.facebook.com/hachiko.safety/
  
  

• 🏗️ บริการออกแบบ–ติดตั้งระบบชั้นวางสินค้าอุตสาหกรรม
  👉https://hachikosafety.com/pages/installation-rack

• 📦 ชั้นวางพาเลท ชั้นวางเหล็ก ชั้นวางของเหล็ก ชั้นวางอุตสาหกรรม
  👉 https://hachikosafety.com/pages/ชั้นวางพาเลท