Cobot เหมาะกับงานประเภทใดบ้างในโรงงานอุตสาหกรรม

Cobot เหมาะกับงานประเภทใดบ้างในโรงงานอุตสาหกรรม
January 31, 2026

Cobot คืออะไร (สั้นๆ แต่ชัด)

Cobot คือหุ่นยนต์อุตสาหกรรมที่ออกแบบมาให้ทำงาน “ร่วมกับคน” ได้อย่างปลอดภัยมากขึ้น เหมาะกับงานที่ต้องการความแม่นยำสม่ำเสมอ ทำซ้ำจำนวนมาก หรือเป็นงานที่เสี่ยง/เมื่อยล้า แต่ยังต้องการความยืดหยุ่นในการปรับเปลี่ยนกระบวนการผลิต


1) งานหยิบจับ-จัดเรียงชิ้นงาน (Pick & Place / Sorting)

เหมาะกับ: ชิ้นงานขนาดเล็ก-กลาง, งานคัดแยกตามรุ่น/สี/ล็อต, งานย้ายชิ้นงานระหว่างถาด/กล่อง
ทำไมเหมาะ: Cobot ทำงานซ้ำได้เร็วและแม่นยำ ลดชิ้นงานหล่น/สลับรุ่น ลดความเหนื่อยจากการหยิบจับทั้งวัน
ตัวอย่างหน้างาน: คัดชิ้นส่วนพลาสติก, จัดเรียงชิ้นงานบนฟิกซ์เจอร์, แยกสินค้าตามบาร์โค้ด/วิชั่น


2) งานป้อนชิ้นงานเข้าเครื่อง (Machine Tending: CNC/Press/Injection)

เหมาะกับ: งานเปิด-ปิดประตูเครื่อง, จับชิ้นงานเข้า-ออก, วนทำซ้ำเป็นรอบ
ทำไมเหมาะ: ลดเวลารอหน้าเครื่อง (Machine Idle) ทำงานต่อเนื่องได้ และลดความเสี่ยงจากการเข้าใกล้เครื่องจักร
ตัวอย่างหน้างาน: CNC loading/unloading, เครื่องปั๊ม, เครื่องฉีดพลาสติก, เครื่องเลเซอร์มาร์คกิ้ง


3) งานประกอบและขันสกรู (Assembly / Screwdriving)

เหมาะกับ: ขั้นตอนประกอบซ้ำๆที่ต้องคุมแรง/ตำแหน่ง, งานที่ต้องการความสม่ำเสมอ
ทำไมเหมาะ: ลดปัญหาแรงขันไม่เท่ากัน ลดงานแก้/หลุด/รั่ว และเก็บข้อมูลแรงบิดเป็นหลักฐานคุณภาพได้
ตัวอย่างหน้างาน: ประกอบชิ้นส่วนไฟฟ้า, อะไหล่ยานยนต์, อุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้า


4) งานตรวจสอบคุณภาพ (Inspection / Vision Check)

เหมาะกับ: ตรวจตำหนิผิว, ตรวจสลัก/รู/ขอบ, ตรวจฉลาก/บาร์โค้ด, วัดระยะเบื้องต้น
ทำไมเหมาะ: ผลตรวจสม่ำเสมอ ลด Human Error และรองรับการทำ Traceability (บันทึกภาพ/ผลตรวจ)
ตัวอย่างหน้างาน: กล้องตรวจรอย, ตรวจชิ้นงานก่อนแพ็ก, ตรวจความถูกต้องของฉลากสินค้า


5) งานแพ็กกิ้งและจัดชุดสินค้า (Packaging / Kitting)

เหมาะกับ: หยิบสินค้าใส่กล่อง, จัดชุดอะไหล่, ใส่ถุง/ซีล, ติดสติ๊กเกอร์
ทำไมเหมาะ: ลดงานมือที่ใช้คนเยอะ ลดปัญหาจัดชุดผิด และปรับเปลี่ยนรูปแบบแพ็กได้เร็ว
ตัวอย่างหน้างาน: จัดชุดน็อต-แหวนตามออเดอร์, แพ็กกล่องตามรุ่นสินค้า


6) งานพาเลทไลซ์/เดพาเลทไลซ์ (Palletizing / Depalletizing)

เหมาะกับ: ยกซ้อนกล่อง/ถุง/ลังน้ำหนักไม่สูงมาก และต้องการเลย์เอาต์ซ้อนได้สวย
ทำไมเหมาะ: ลดอาการบาดเจ็บจากยกของ ลดความเมื่อยล้า และทำงานเป็นแพทเทิร์นได้มาตรฐาน
ตัวอย่างหน้างาน: ซ้อนกล่องปลายไลน์, ย้ายลังเข้าโกดังขนาดย่อม


7) งานทากาว/จ่ายซีลแลนท์/พ่นสาร (Dispensing)

เหมาะกับ: แนวทากาวซ้ำๆ ต้องคุมปริมาณและแนวทางเดิน
ทำไมเหมาะ: ลดการเลอะ/ขาดตอน คุมปริมาณได้ดี ลดของเสีย และคุณภาพสม่ำเสมอ
ตัวอย่างหน้างาน: ทากาวประกอบชิ้นส่วน, จ่ายซิลิโคน, เคลือบสารเฉพาะจุด


8) งานขัด/เจียร/ลบคม (Finishing: Deburring/Polishing)

เหมาะกับ: งานลบคมที่ทำซ้ำได้ และใช้หัวเครื่องมือร่วมกับฟิกซ์เจอร์
ทำไมเหมาะ: ลดงานหนักและฝุ่น ลดความเสี่ยง และทำให้ผิวงานสม่ำเสมอขึ้น
ข้อควรระวัง: ต้องเลือกปลายทางเครื่องมือและระบบดูดฝุ่นให้เหมาะกับหน้างาน


9) งานเชื่อมบางประเภท (Welding – เฉพาะกรณี)

เหมาะกับ: งานเชื่อมที่ชิ้นงานและแนวเชื่อม “คงที่” และมีฟิกซ์เจอร์ชัดเจน
ทำไมเหมาะ: ช่วยให้แนวเชื่อมสม่ำเสมอ ลดความเสี่ยงงานร้อน/ควัน
ข้อควรระวัง: ต้องออกแบบระบบความปลอดภัย, กันสะเก็ด, และปรับกระบวนการให้เสถียรก่อน


เลือกงานให้เหมาะ: เช็กลิสต์ 7 ข้อก่อนตัดสินใจใช้ Cobot

  1. งานซ้ำมากพอไหม (ทำทั้งวัน/หลายกะ)

  2. ชิ้นงานนิ่งและยึดจับได้ไหม (มีฟิกซ์เจอร์/จิ๊ก)

  3. ต้องการความเร็วหรือความยืดหยุ่น (Cobot เด่นที่ยืดหยุ่น)

  4. น้ำหนักชิ้นงาน + ระยะเอื้อม (Payload/Reach)

  5. ความแม่นยำที่ต้องการ (Tolerance/Repeatability)

  6. สภาพแวดล้อม (ฝุ่น น้ำมัน ความร้อน)

  7. ความปลอดภัย (Risk Assessment, Speed/Force limit, เซนเซอร์/รั้วตามความจำเป็น)


FAQ

Q: โรงงานขนาดเล็กควรเริ่มจากงานอะไร?
A: เริ่มจากงาน Pick & Place, Machine Tending หรือ Packaging เพราะติดตั้งง่าย เห็นผลเร็ว และวัด ROI ได้ชัด

Q: Cobot แทนคนได้ทั้งหมดไหม?
A: โดยมาก Cobot “ช่วยคน” มากกว่าแทนทั้งหมด ให้คนไปทำงานตัดสินใจ/แก้ปัญหา/คุมคุณภาพที่ต้องใช้ทักษะ

Q: ต้องมีรั้วเซฟตี้ไหม?
A: แล้วแต่ความเร็ว น้ำหนัก หัวเครื่องมือ และความเสี่ยงหน้างาน บางงานใช้โหมดจำกัดแรง/ความเร็วร่วมกับเซนเซอร์ก็พอ แต่บางงานควรมีรั้วหรือสแกนเนอร์เพื่อความปลอดภัย

Q: ลงทุน Cobot คุ้มไหม?
A: คุ้มเมื่อมีงานซ้ำต่อเนื่อง ลดของเสียได้จริง ลดเวลารอหน้าเครื่อง และลดปัญหาคนขาด/หมุนเวียนบ่อย โดยเฉพาะไลน์ที่ต้องการคุณภาพสม่ำเสมอ

#Cobot #CollaborativeRobot #Robotics #Automation #FactoryAutomation #IndustrialRobot #MachineTending #PickAndPlace #Inspection #Packaging #Palletizing #SmartFactory #Industry40 #โรงงานอุตสาหกรรม #ระบบอัตโนมัติ #หุ่นยนต์อุตสาหกรรม #เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต #ลดของเสีย #ประเทศไทย