หน้ากากกันสารเคมีคืออะไร? ป้องกันอันตรายจากสารเคมีได้อย่างไร

หน้ากากกันสารเคมีคืออะไร? ป้องกันอันตรายจากสารเคมีได้อย่างไร
2026- ဇန်နဝါရီ 22

หน้ากากกันสารเคมีคืออะไร? ป้องกันอันตรายจากสารเคมีได้อย่างไร

หน้ากากกันสารเคมีคืออะไร

หน้ากากกันสารเคมี (Chemical Respirator) คืออุปกรณ์ป้องกันระบบทางเดินหายใจที่ออกแบบมาเพื่อกรองหรือดักจับ ไอระเหย ก๊าซ และละออง/ฝุ่นจากสารเคมี โดยใช้ ตลับกรอง (Cartridge) / ไส้กรอง (Filter) เฉพาะชนิด และต้องสวมให้กระชับเพื่อป้องกันการรั่วซึมของอากาศปนเปื้อนเข้าสู่ร่างกาย

จุดสำคัญ: “หน้ากากกันสารเคมี” ไม่ใช่หน้ากากผ้าหรือหน้ากากอนามัยทั่วไป เพราะงานสารเคมีต้องอาศัยตลับกรองที่เลือกให้ตรงชนิดสาร


หน้ากากกันสารเคมีป้องกันอันตรายได้อย่างไร

หลักการทำงานมี 3 ส่วนหลัก

  1. ซีลกระชับกับใบหน้า ลดการรั่วซึมของอากาศปนเปื้อน

  2. ตลับกรอง/ไส้กรองดักจับสาร ตามชนิดสาร (ไอระเหย/ก๊าซ/ฝุ่น)

  3. ทางเดินอากาศถูกออกแบบให้หายใจได้ พร้อมวาล์วช่วยระบาย ลดความอึด

เมื่อใส่ถูกวิธี อากาศที่คุณหายใจเข้า จะผ่านสื่อกรองก่อน จึงช่วยลดการรับสารเข้าสู่ปอดและร่างกาย


ประเภทหน้ากากกันสารเคมี (เลือกให้เหมาะกับงาน)

1) หน้ากากครึ่งหน้า (Half Face)

  • ปกป้องจมูกและปาก

  • เหมาะกับงานที่ความเสี่ยงระดับทั่วไป

  • ต้องใช้ แว่นตานิรภัย เพิ่ม หากมีโอกาสกระเด็นเข้าตา

2) หน้ากากเต็มหน้า (Full Face)

  • ปกป้องทั้งระบบหายใจและ ดวงตา

  • เหมาะกับงานที่เสี่ยงสูง เช่น ไอระเหยเข้มข้น หรือมีโอกาสกระเด็น

  • ลดความเสี่ยง “แสบตา/ระคายเคืองตา” จากสารเคมี

3) ตลับเดี่ยว vs ตลับคู่ (Single / Dual Cartridge)

  • ตลับเดี่ยว: เบา คล่องตัว เหมาะกับงานทั่วไป/ระยะสั้น–กลาง

  • ตลับคู่: กรองได้มากขึ้น หายใจสบายกว่า เหมาะกับงานหนัก/ใช้นาน/ความเข้มข้นสูง


เลือก “ตลับกรอง” ให้ตรงสาร: หัวใจของความปลอดภัย

หน้ากากกันสารเคมีจะป้องกันได้จริงเมื่อ เลือกตลับกรองให้ตรงชนิดสารปนเปื้อน เช่น

  • ไอระเหยสารอินทรีย์ (งานพ่นสี/ทินเนอร์/ตัวทำละลาย)

  • ก๊าซกรด

  • แอมโมเนีย

  • ฝุ่น/ละอองสารเคมี

หากเลือกผิดชนิด อาจ “ใส่อยู่แต่ไม่กัน” และเกิดอันตรายโดยไม่รู้ตัว


วิธีใช้งานให้ปลอดภัย (เช็กลิสต์ก่อนเข้าพื้นที่เสี่ยง)

  1. ตรวจสภาพหน้ากาก ซีลไม่ฉีก สายรัดไม่หลวม วาล์วไม่เสีย

  2. เช็คความกระชับ (Fit Check) ทุกครั้งก่อนเริ่มงาน

  3. เลือกตลับกรองให้ตรงสาร และตรงสภาพงาน (ไอ/ก๊าซ/ฝุ่น)

  4. เปลี่ยนไส้กรองตามอายุการใช้งาน หรือเมื่อเริ่ม “หายใจอึด/ได้กลิ่นสาร”

  5. ทำความสะอาดหลังใช้งาน และเก็บในถุง/กล่องปิด เพื่อลดการเสื่อมของไส้กรอง


งานที่ควรใช้หน้ากากกันสารเคมี

  • งานพ่นสี/พ่นเคลือบ ใช้ทินเนอร์ ตัวทำละลาย

  • งานทำความสะอาดอุตสาหกรรม ใช้น้ำยากัดกร่อน

  • งานห้องแล็บ (Lab) และพื้นที่ผสมสาร

  • โรงงานเคมี งานซ่อมบำรุงที่มีไอระเหย

  • พื้นที่อับอากาศหรือมีการระบายอากาศไม่ดี (ต้องประเมินความเสี่ยงเพิ่ม)


ข้อควรระวังสำคัญ (เพื่อไม่ให้ป้องกันพลาด)

  • ถ้าออกซิเจนต่ำ/พื้นที่อับอากาศ: หน้ากากแบบตลับกรองอาจไม่เหมาะ ต้องใช้ระบบอากาศหายใจ (ขึ้นกับการประเมินหน้างาน)

  • มีเคราหนา/หน้ากากไม่ซีล: ประสิทธิภาพลดลงมาก

  • ได้กลิ่นสารหรือแสบตา: หยุดงานทันที ตรวจตลับกรองและความกระชับ


FAQ

Q: หน้ากากกันสารเคมีต่างจากหน้ากากอนามัยทั่วไปยังไง?
A: หน้ากากกันสารเคมีใช้ตลับกรองเฉพาะชนิดและต้องซีลกระชับเพื่อกันไอระเหย/ก๊าซ ขณะที่หน้ากากอนามัยทั่วไปไม่ออกแบบมาสำหรับไอระเหยสารเคมี

Q: เลือกครึ่งหน้าหรือเต็มหน้าดี?
A: ถ้ามีโอกาสกระเด็นเข้าตาหรือความเสี่ยงสูง เลือกเต็มหน้า หากความเสี่ยงทั่วไปและมีแว่นป้องกันตา เลือกครึ่งหน้าได้

Q: รู้ได้ไงว่าต้องเปลี่ยนตลับกรองเมื่อไหร่?
A: เมื่อเริ่มหายใจอึด ได้กลิ่นสาร หรือครบอายุการใช้งานตามคำแนะนำของผู้ผลิต

#หน้ากากกันสารเคมี #หน้ากากกรองไอระเหย #ตลับกรองสารเคมี #PPE #อุปกรณ์เซฟตี้ #ความปลอดภัยในการทำงาน #โรงงาน #คลังสินค้า #งานพ่นสี #งานห้องแล็บ #ไอระเหยสารเคมี #ChemicalRespirator #FullFaceRespirator #HalfFaceRespirator #SafetyFirst

ชั้นวางของเหล็ก

การใช้ชั้นวางของเหล็กในการเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานในพื้นที่การผลิต

อ่านต่อ
ชั้นวางพาเลท

วิธีจัดการชั้นวางพาเลทในคลังสินค้าหลังการขนย้าย

อ่านต่อ
ชั้นวางสินค้า

ชั้นวางสินค้า คู่มือการใช้แบบปรับได้ เทคนิคการจัดเก็บสินค้าให้มีประสิทธิภาพสูงสุดในพื้นที่จำกัด

อ่านต่อ
ชั้นวางของเหล็ก

ชั้นวางของเหล็กแบบปรับระดับได้: เลือกใช้งานให้เหมาะกับสินค้าหลายประเภท

อ่านต่อ
คลังสินค้าอัตโนมัติ

คลังสินค้าอัตโนมัติกับการแก้ปัญหาขาดแคลนแรงงาน

อ่านต่อ
หน้ากากกันสารเคมี

หน้ากากกันสารเคมีคืออะไร? ป้องกันอันตรายจากสารเคมีได้อย่างไร

อ่านต่อ
Cobot

Cobot ทำงานกับมนุษย์ให้ปลอดภัยได้ยังไง?

อ่านต่อ
ชั้นวางของแบบไหนช่วยจัดระเบียบพื้นที่ได้ดีที่สุด

ชั้นวางของแบบไหนช่วยจัดระเบียบพื้นที่ได้ดีที่สุด

อ่านต่อ